Metodo+Zientifikoa.+Magnitudeak+eta+neurri+unitateak.


 * Zientzia esperimentaletan lana egiteko metodoa: Metodo Zientifikoa.Materiaren neurketa: Magnitudeak eta Neurri unitateak. **

Jakite zientifikoa** metodo zientifikoa **ren erabilpenean oinarritzen da; metodo honek **lau urrats** ditu: Jarduera batean metodo hau erabiltzen bada, jarduera zientifikoa dela esango dugu; baina lau urrats hauek betetzen ez direnean, jarduera hori eta handik erator daitezken ondorio eta baieztapen guztiak ez dira zientifikoak izango. .
 * 1.- Metodo zientifikoa : **
 * 1-** Fenomenoak zergatik gertatzen dira? Hau da, behaketa fasea burutu behar dugu eta behatutakoari buruzkoa ** galderak plazaratu **. Behaketa fasean biltzen diren datuak, tauletan adierazten dira. Taula baten bidez, datuak ordenatu eta sailkatzen dira; askotan garfikoki adierazten dira.
 * 2-** Zergatia bilatu nahian hipotesiak planteatu behar dira. Hipotesi hauek dira, egindako galdereei eman diegun ** ustezko erantzunak **.
 * 3-** Ondoren frogak egingo ditugu (ereduak eraiki, esperimentazioak burutu) hipotesi egokia aukeratu eta besteak baztertzeko. Emandako erantzunen artean, erantzun zuzenak eta erantzun ez zuzenak bereiztu behar dugu, esperimentazioen bitartez, behatu dugun fenomenoa berregitea lortu arte. Hau da esperimentazio eta proba fasea.
 * 4-** Ontzat emandako hipotesia Teoria bihurtuko dugu. Teoriak egi zientifiko bihurtuko dira.

**2.1**- Zer da Magnitude bat?: Materiaren edo materiak izan ditzakeen aldaketen edozein ezaugarri neurgarria da. (A dibidez: masa, bolumena, tenperatura ....) Modu ** unibertsal ** batez neurtezina dena (edozein lekutan eta neurri unitate berarekin), ez da magnitudea: adibidez, edertasuna, zaporea ... **2.2-** Neurri unitateak eta Neurri sistemak : __**Nazioarteko Unitate Sistema**__: Oinarrizko magnitude hauek ezagutu behar duzu, bakoitzaren unitatea eta ikurrak barne . **Multiploak eta azpimultiploak** Ondorengo taulan ikusten den bezala, zenbaki bat notazio zientifikoan adierazteko eskuarki unitateen lekuan __zifra adierazgarriena ezartzen da__ eta __beste zifra guztiak koma ondoren__ kokatzen dira. Askotan kalkulagailuetan eta konputagailuetan zenbakiak notazio zientifikoan azaltzeko erabiltzen den idazkera hau izaten da, ** //E// letrak ** berretzailea adierazten duelarik: 1,56234** E **29 = 1,56234×10 29 hau da, 156 234 000 000 000 000 000 000 000 000 2,34** E **–11= 2,34×10 -11 = ** 0.000 000 000 023 4 ** Adibidez, taula honetan sistema hamartarrean idatzitako zenbait zenbaki azaltzen da, notazio zientifikoan dagokien idazkerarekin batera: Unitate aldean oso handiak edo txikiak diren zenbakiak erraz adierazteko eta erabiltzeko, multiploak eta azpimultiploak erabiltzen dira, ** aurrizki ** bereziekin: Multiploak eta azpimultiploak: balio handiak eta txikiak adieraztekoak. __Neurri unitatekin praktikatzeko__, ondoko esteketan sartu eta dauden **jarduerak** burutu behar duzu: **1.Jarduera.** Pisatzen jakitea.
 * 2.- Magnitudeak. Neurri unitateak **:
 * 2.3- Notazio zientifikoa: **
 * Notazio zientifikoa** oso zenbaki handiak edo 0-tik oso gertu dauden zenbakiak, sistema harmatarrean idazteko era bat da, argitasuna eta kalkuluak egiteko erosotasuna helburu dituena. 0-tik gertu dauden edo oso handiak diren magnitude fisikoak eta kimikoak adierazteko maiz erabiltzen da.
 * Notazio edo idazkera zientifikoaren ** bitartez magnitude bat adierazi ahal izateko urrats hauek emango dituzu:
 * 2.Jarduera **. Neurketa unitateak.

Esperimentaztea funtsezkoa da metodo zientifikoa erabiltzeko. Esperimentu guztietan, neurketak egiten dira eta datu hori guztiak jaso behar dugu eta modu ** ordenatu eta adierazgarri ** batez agerian jartzen dira; hau da, neurketak egin ondoren: Kurtso honetan, gure esperimentu gehiengotan, bi magnitude erabiliko ditigu aldiberean eta bien arteko erlazioa adieraziko dugu funtzio matematiko baten bidez (eta grafikoki); hau bezalako funtzioak "aurkitu" behar dugu ** y = ax + b ** non **x** eta **y** erabiltzen ari diren magnituderen ordezkoak dira (ezezagunak), eta **a** eta **b** zenbaki ezagunak. Datu taulak itxura honekoak izaten dira: (beti, **unitateak adierazi behar dira**) || 1. neurketa || 2. neurketa || 3.neurketa || 4. neurketa || 5. neurketa || 6. neurketa || Adibidez, liburuaren 17. orrialdean (Santillana-rena erabiltzen bada) dagoen ariketaren datuekin egin daitekena: || **2** || **3** || **4** || **5** || **6** || Jarraian, Taulan ditugun datuak binaka hartuta (**X, Y**) eta orden honekin, grafikoan adierazten hasiko gara. Grafiko hau guztiek sistema kartesianoa erabiltzen dute. Azal kartesianoa eta koordenatuak. Horrela sortu diren puntuak lotuko ditugu eta gure grafikoa egiten bukatu dugu. Orain, Datu-Taula eta/edo grafikoa arretaz azterten badugu, erraz ikus daiteke abiadura eta denboraren erlazioa, kasu guztietan abiaduraren balio denboraren 36 aldiz handiagoa da. Nola esaten da hau Matematikaren hizkuntzaz?, horrela: **Abiadura = 36 bider Denbora** ** y = 36 · x ** Hau izango da gure Lege edo Teoria orokorra. Esperimentazioaren helmugara iritsi gara: lege orokor bat sortu dugu, bi magnitude harremanetan jartzen duena eta Matematikaren hizkuntzaz nahiz grafikoki ezagutzen duguna.
 * 3.- Esperimentazio fasean lana egiteko prozedura: Datu taulak eta Magnitudeen adierazpen grafikoa **:
 * a) Datuak datu-taula batean ordenatu** behar dugu.
 * b) Datu-Taula behin betez gero, bere irudikapen grafikoa egingo dugu**. (Ardatz kartesianoen bitartez).
 * c)** Datu-taularen informazioarekin eta adierazpen grafikoa kontuan hartuta, neurtutako magnituderen arteko **erlazioa ondorioztatu behar dugu**, funtzio matematiko bezala.
 * Magnitudea
 * ** x ** ||  ||   ||   ||   ||   ||   ||
 * ** y ** ||  ||   ||   ||   ||   ||   ||
 * Magnitudeak || 1neurketa || 2. neurketa || 3. neurketa || 4. neurketa || 5. neurketa || 6. neurketa ||
 * ** x **
 * Denbora, s** || **1**
 * ** y **
 * Abiadura, km/h** || **36** || **72** || **108** || **144** || **180** || **216** ||

** 3. Jarduera **.Sistema kartesianoarekin jolasten: lerro zuzen baten funtzioa. ** 4. Jarduera ** Zutabezko grafikoak Ondoko simulagailu grafikoarekin, saia zaitez irudikatzen ekuazio batzuren grafikoak: media type="custom" key="24296780"

Aurkibidera itzuli nahi dut.