LOMCE.DBH4.BiologiaGeologia

DBH 4. maila. **LOMCE** //Curriculum//-a **Biologia eta Geologia **

**1.1-** Zelula. Teoria zelularra. Morfologia zelularra. **1.2**- Ziklo zelularra. Ugalketa zelularra: Mitosia eta Meiosia. **1.3**- Azido nukleikoak. ADNa eta genetika molekularra: //ADNaren erreplikazio prozesua. // //Gene kontzeptua. Informazio genetikoaren adierazpena. Kode genetikoa. // //Mutazioak. Eboluzioarekiko loturak. // **1.4-** Herentzia eta karaktereen transmisioa: //Mendelen legeen hastapenak eta garapena. Mendelen legeen oinarri kromosomikoa. Mendelen legeen aplikazioak. // //Ingeniaritza genetikoa: teknikak eta aplikazioak. // **1.5-** Bioteknologia. Bioetika. **1.6-** Bizidunen jatorria eta eboluzioa. Lurreko biziaren jatorriari buruzko hipotesia. //Eboluzioari buruzko teoriak. Eboluzioaren egitatea eta mekanismoak. ////Gizakien eboluzioa: hominizazio prozesua. //
 * 1. Multzoa. Biziaren eboluzioa: **

**2.1-** Lurraren jatorria. Denbora geologikoa: Lurraren adinari buruzko ideia historikoak. //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">Lurraren historia berregiteko bide ematen duten printzipioak eta prozedurak. // //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Aktualismoa erabiltzea interpretaziorako metodo gisa. // //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Eonak, era geologikoak eta periodo geologikoak: gertaera geologiko eta biologiko garrantzitsuak kokatzea. // <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">**2.3**- Plaken Tektonika. Wilsonen zikloa. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">**2.4**- Lur barneko energiaren adierazpenak. //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Plaken tektonika Teoria eta nola agertzen den. Eboluzio historikoa: kontinenteen jitotik plaken tektonikara. //
 * 2. Multzoa. Lurraren dinamika: **
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">2.2- ** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">Lurraren egitura eta osaera. Eredu geodinamikoa eta geokimikoa.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 13px; line-height: 1.5;">**3.1-** Ekosistemen egitura. //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Ekosistemaren osagaiak: komunitatea eta biotopoa. // //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Erlazio trofikoak: kateak eta sareak. Habitata eta nitxo ekologikoa. // //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14.3px; line-height: 1.5;">Materiaren zikloa eta energia fluxua. Biomasa, Ekoizpena eta Produktibitatea. // //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14.3px;">Faktore mugatzaileak eta moldaerak. Tolerantzia mugak. // <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**3.2-** Ekosistemaren dinamika. //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Piramide ekologikoak. // //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Ziklo biogeokimikoak eta segida ekologikoak. // //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14.3px;">Ekosistemaren, populazioaren eta komunitatearen autoerregulazioa. // <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**3.3-** Giza jarduerak ekosistemetan duen eraginak eta haren balorazioa. //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Gainpopulazioa eta haren ondorioak: deforestazioa, gehiegizko ustiapena, suteak eta abar. // //<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Giza jarduera eta ingurumena. //
 * 3. Multzoa. Ekologia eta ingurumena: **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">3.4- Baliabide naturalak eta horien motak: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**3.4.1**- Geosferaren baliabide energetikoak eta mineralak. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**3.4.2**- Atmosfera, Hidrosfera eta Biosferaren baliabide naturalak. Gizakien energia kontsumoaren ondorioak ingurumenean.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**3.5**- Hondakinak eta horien kudeaketa. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**3.6**- Teknika errazak ezagutzea ingurumeneko kutsadura eta arazte gradua ezagutzeko: adierazle ekologikoak..

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**1**. Lan zientifikoak berezko dituen trebetasunak eta abileziak planeatu, aplikatu eta integratzea. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**2**. Hipotesiak egin eta kontrastatzea esperimentazio edo behaketaren bidez eta arrazoiketaren bidez. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**3**. Informazio iturriak bereizi eta hautatzea, bai eta haiek lortzeko erabilitako metodoak ere. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**4**. Banakako eta taldekako lana baloratu eta errespetatzea eta hartan parte hartzea. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**5**. Egindako ikerketa proiektua jendaurrean aurkeztu eta defendatzea.
 * 4.- Ikerketa proiektuak, helburu hauekin: **

<span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; text-align: center;">**Proiektu iradokizunak:** <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; text-align: center;">**a)** Kokori proiektua (Biologia: maila zelularra). <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; text-align: center;">**b)** **Hiri paleontologia** (Geologia: denbora geologikoa, eboluzioa). <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; text-align: center;">Gure hiriko eraikinetan eta harri apingarrietan ikus daitezkeen fosilak: bilaketa, argazkiak, fitxa-osaketa ... <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; text-align: center;">Helburua: Gida eta ibilbide bat sortu eta argitaratzea. <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; text-align: center;">Adibide bat (//Iruña//koa) hemen.