LIZZ.5.5


 * POPULAZIOEN DINAMIKA. ****EKOSISTEMAREN EBOLUZIOA. **

Ekosistemek, sistema naturalak direnez gero, haien osagaien arteko fluxu eta erlazioak sortu eta mantentzeko gaitasuna dute denboran zehar.  Baldintzak aldatzen direnean Ekosistemek aldaketei erantzuten diete baldintza berriekiko egokituz. Ekosistemeek autoerregulaziorako gaitasun handia dute, berezko gaitasuna. Edozein aldaketaren aurrean, Ekosistema beregokitzen da eta materia eta energia fluxuak ere bermoldatzen dira. **Berezko prozesu bat da**.

Populazioa: Biotopo berean eta aldi berean bizi diren espezie bereko indibiduo multzoa. Askotan Populazioa funtzionamendu-unitate bezala hartzen dugu. Indibiduoak berrizten ba dira ere, Populazioaren nortasuna mantentzen da denboran zehar. Populazioeen Dinamikak, berauen osagaien eboluzioa (indibiduo-kopuruaren eboluzioa), denboran zehar, ikasten du.
 * 1.- POPULAZIOEN EGITURA eta DINAMIKA: **

Denboran zehar, populazioeek ez dute indibiduo kopurua konstante mantentzen. Kopuru hau  ( **K **) zenbaki txiki baten inguruan mugitzen da, gorabeherekin, ekosistemaren faktore biotiko eta ez biotikoen arabera.  Populazio baten tamaina erregulatzen duten faktorerik garrantzitsuenak, **elikagai-iturriak** eta **espazioa** izaten dira.  Populazio baten tamaina horrela adierazten da: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**TJ = N** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">1 <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> **–N** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">0 <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> **/ t** (% edo milakoetan). <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> **TJinstantaneoa= dNj / dt** **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">TJ espezifikoa = dNj /Ndt ** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**TH = N** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">1 <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> **–N** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">0 <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**/ t** (% edo milakoetan) **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">TH instantaneoa= dNh / dt ** **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">TH espezifikoa = dNh /Ndt ** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">Beste faktorerik kontuan hartzen ez ba dugu, une zehatz batean Populazio baten tamaina horrela adieraz daiteke: (hau da hazkundearen abiadura une zehatz batean) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**dN / dt** =(TJ x N) - ((TH x N)= <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**(TJ-TH) N** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">non **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">dN/dt **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> indibiduo kopuruaren aldagarritasuna, denborarekiko, adierazten baitu.
 * <span style="color: #0857f0; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 120%;">1.1- Populazio baten tamaina: **
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**N** : Populazio baten indibiduo kopurua, une zehatz batean.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Dentsitatea**: Indibiduo kopurua, azalera edo bolumeneko unitateka, une zehatz batean.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Jaiotze-tasa** (**TJ**): aldi zehatz batean jaio diren indibiduo kopurua zati aldi horren hasieran zegoen indibiduo kopurua.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Heriotza-tasa** (**TH**) edo **Hilkortasuna**: aldi zehatz batean hil diren indibiduo kopurua zati aldi horren hasieran zegoen indibiduo kopurua.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Populazioaren Hazkunde-tasa ( r)** . Ekuazio honekin, **r = (TJ-TH)**, zenbat jaio eta zenbat hil direnen arteko aldea, denbora mugatu batean eta ingurumen-baldintza zehatz horietan adierazten da. Adierazpen honetan **TJ** eta **TH,** tasa espezifikoak dira.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Kalkulo diferentziala erabiliz: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> **dN/dt = r N** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">0 baliotik t-baliora integratzen baldin ba dugu: **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> N **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">t **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">= N **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">0 **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">e **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: super;">rt <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Non **N** **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">0 **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> populazioaren hasierako tamaina da, **N** **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">t **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">populazioaren bukaerako tamaina ( t instantean) eta **t**, pasatu den denbora. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">Hau dela eta, **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">r > 0 **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;"> denean, populazioaren tamaina handituz doa (adibidez, **r =0,69** denean, poluazioaren tamaina bikoizten da <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14.3px; line-height: 21.45px;">urtebetean <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">). <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">Baina **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">r < 0 **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;"> denean, indibiduoeek ugalketa egiten jarraitzen badute ere, populazioaren tamaina murriztuz doa. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">Eta azkenik, **r = 0** (gutxigorabehera) denean, populazioa nahiko egonkor mantentzen da (tamainaren aldetik). <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;"> Hazkunde-tasaren balioa ( **r**) aldakorra izaten da, espezie bakoitzarentzat eta ingurumeneko baldintzen arabera.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Populazio baten Hazkunde-Tasarik (Hazkunde tasa intrinsekoa) handienari **potentzial biotikoa** deitzen zaio (baldintza ezinhobeetan). <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Hau da, **Potentzial biotikoa = r** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; vertical-align: sub;">max <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Populazio baten hazkunde fasea ez da bukaezina, beti mugatua izaten da, zeren eta beste populazioeen hazkundeak, amankomunean daukaten baliabideek eta lurraldeak …. mugak jartzen baitituzte. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Faktore mugatzaile multzoa (biotiko eta ez biotikoak) **Ingurumenak egiten duen erresistentzia** (**RA**) deitzen da. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> Beraz Populazio baten hazkundea **berezko ahalmena** (Potentzial biotiko intrinsekoa) eta **ingurugiroak egiten duen erresistentziaren** emaitza da.
 * <span style="color: #0857f0; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 120%;">1.2-Populazio baten potentzial biotikoa. Hazkunde estrategiak: **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**RA** honek populazio baten tamaina egokitzen eta <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14.3px; line-height: 21.45px;">egonkortzen <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">du banako-kopuru zehatz baten inguruan ( **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">K **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">), beti ingurumenaren baldintzak kontuan hartuta. Zenbaki edo kopuru hori **(K**) ekosistemaren **zama-gaitasuna** deitzen da: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">**Sistema baten Zama-gaitasuna**: ekosistemak onar ditzaken banako-kopururik handiena baldintza ezinhobeetan. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Gehienetan, ekosistemak oso egonkorrak dira eta indibiduo kopuruak, **K** balioa hartzen du, gorabehera txiki batzurekin (fluktuazioak); baldintza hauetan populazio baten hazkundea geldikorra dela esaten da edo populazioa oreka dinamikoan dagoela. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Inpaktu bat gertatzen denean edo ekosistemaren baldintzak batbatean aldatzen direnean, populazioeek bi estrategia desberdinez erantzun dezakete:

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**a) Potentzial biotiko handiko espezieen hazkunde estrategia**: **//Hazkunde exponentziala//** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Baldintza ezin hobetan, populazio hauek hazkunde leherkor batez (oso azkarra) hazten dira. **Oso tamaina txikiko** **indibiduoak dira** (zelulabakarrak gehiengoetan edo zelulanitz xumeak), egitura sinplea, **jaiotze-tasa oso handia** eta **ugal-adina oso goiztiarra**. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Populazio hauek oso ingurugiro aldakorretan bizi dira, oso gorabeherahandiak egiten dituzte ( **K balioarekiko**); baldintza positiboetan ahalik eta hazkunderik handiena egiten dute eta baldintza negatiboak direnean, populazioa "suntsitzen da", porrokatzen da. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> Hauek deitzen dira: **r-estrategiako espezie edo populazioak**. Populazioaren garapen eredu honi **garapen esponentziala** esaten zaio (ikusi ezkerreko grafikoa).


 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">b) Potentzial biotiko txikiko espezieen hazkunde estrategia **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 1.5;">: **//Hazkunde logistikoa//**

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; line-height: 0px; overflow: hidden;"> <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Indibiduo handiak, egitura konplexukoak, batazbesteko biziraupena luzeagoa da, ugal-adina beranduago iristen zaie, jaiotze-tasa ez da oso handia izaten. Ingurugiro egonkorretan (ekosistema heldu eta orekatuetan) bizi ohi dira. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> Populazio hauen tamaina, (K) balioarekiko ez da gehiegi desbideratzen. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Espezie edo Populazio hauek k-estrategiakoak deitzen dira. Kasu honetan grafikoak **S itxurakoak** izaten dira, garapen edo //**hazkunde logistikoa**// dute eta funtzio matematikoa hau da, **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">dN = rN [( K-N)/K] ** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">adierazpen matematiko honetan **(K-N-)/K** adierazpenak ingurumenak egiten duen erresistentzia adierazten du.



<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Azalpen grafikoa, ondoko animazio honetan: <span style="display: block; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%; text-align: center;"> Animation, r and K strategies

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> Populazio baten biziraupenaren irudikapen grafikoa da. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Ordenadeetan, adin zehatz batera iristeko probabilitatea adierazten da eta abzisetan, adinak, gehienezko biziraupen bezala (%kotan). <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Espezie askorei buruz egindako azterketak direla eta, hiru grafiko mota bereizten dira: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**TIPO I** : Grafiko konbexoak (ganbilak). Espezie haune indibiduoak adin handikoak dira; K-estrategiako espezieak izaten dira (Gaur egungo Gizakia, ugaztun handiak, harrapakariak ...). <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**TIPO II** : grafikoak nahiko zuzenak dira, heriotza-tasa nahiko egonkorra izaten da, edozein adinetan. Ez da maiz ikusten Naturan (hegazti batzuk, basurdeak, muxkerrak, landare iraunkorrak ...) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**TIPO III** : Konkaboak (ahurrak) izaten dira eta espezie hauek, fase larbarioan edo gaztaroan hilkortasun handia izaten dute. Maila trofiko bajuetan bizi dira eta beste espezie batzuek uztiatutakoak dira. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Askotan ingurune ez egonkorretan bizi ohi dira. Potentzial biotiko handikoak dira eta r-estrategia erabiltzen dute (insektu asko, arrainak, ornogabe itsatarrak, urteko landareak ...) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Gehiengoetan, dohiketa automatiko bat sortzen da ugalkortasuna eta biziraupen-tasaren artean: biziraupena murrizten denean ugalkortasuna areagotzen da eta alderantziz.
 * <span style="color: #0857f0; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 130%;">2.- Biziraupen-kurbak **<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">:

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Populazio baten indibiduo multzoak, adinaren arabera sailkaturik eta sexua kontuan hartuta, piramide itxurako irudien bitartez adierazten dira: **adinaren araberako piramideak.** <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Hiru piramide mota** bereizten dira: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14.3px; line-height: 21.45px;">Oinalde zabala eta gailurra zorrotza. Hazkunde azkarra eta hazten jarraitzeko joerarekin; jaiotza-tasa handia, adin ugalkorretan eta aurre-ugalkorretan dauden indibiduo kopuruak, handienak dira.
 * <span style="color: #0857f0; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 120%;">3.- Adinaren araberako piramideak: **
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14.3px; line-height: 21.45px;">**Piramide zorrotzak (“piramidalak” edo “//pagoda//” itxurakoak)**:

||

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Oinaldea eta goiko partea estuak; erditik, antzekoa. Adin talde guztiak, antzekoak dira. Hazkunde geldikorra. ||  **Diru-ontzi edo “erraboila”** itxurakoak: Oinalde estua eta goitik zabalduta. Hazkunde negatiboa, jaiotze-tasa txikia; indibiduo aurre-ugalkorrak, kopuru txikitan agertzen dira. ||
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Kanpai itxurakoak: **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Espezie bakoitzak modu desberdinez erantzuten du, aldaketa baten aurrean. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Faktore baten aldaketa handirekiko ongi moldatzen direnak (tolerantzia handiko espezieak faktore horrekiko) espezie **euroikoak** deitzen dira: horrela, gazitasuna aldaketa handietan moldatzen direnak **eurihalinoak** izango dira, edo **euritermoak** (tenperatura tarte zabal batean egokitzen direnak) ..... <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> Egokitzeko malgutasun edo tolerantziarik ez dutenak, espezie **estenoikoak** dira: **estenohalinoak**, gazitasun egonkorretan bizi behar direnak (gazitasun tarte **estu** batean), **estenotermoak**, espezie hauek tenperatura egonkorra behar dute (tenperatura tarte **estu** batean bizi ohi dira). <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Taula honetan ikusten diren faktore intrinsekoek, espezie bakoitzaren ezaugarri bat osatzen dute, espezie horren hondare genetikoa da. Faktore extrinsekoak edo ekologikoeek, eta ekosistema horrek egiten duen erresistentzia adierazten dute.
 * <span style="color: #0857f0; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 120%; line-height: 1.5;">4.- Populazio baten tamaina erregulatzen duten faktoreak: **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">dira. Hauek dira gehien erabiltzen direnak:
 * <span style="color: #0857f0; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 120%;">5.-Komunitate baten deskribaketa eta karakterizazioa. Eman beharreko informazioa: **
 * 1) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Espezie-aberastasuna**: edo Aberastasun espezifikoa ; komunitate horretan dauden espezie kopurua. Bere neurria oso zaila izaten da.
 * 2) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Dibertsitate espezifikoa**: Komunitatearen egitura adierazten du; komunitatearen indibiduoak nola sakabanaturik dauden espezie desberdinen artean.
 * 3) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Ugaritasuna:** indibiduo kopurua / azalera edo bolumen unitateka.
 * 4) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Nagusitasuna**: Dibertsitate espezifikoaren beste adierazpen bat da. Komunitate baten indibiduo kopuruan ( edo biomasa kontuan hartua), gehiengo zabal bat espezie bereko indibiduoak direnean espezie horri Espezie Nagusia esaten zaio eta askotan, komunitate osoari izendaketa berezia ematen zaio ( pagadia, pinudia, ...).
 * 5) <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">**Biodibertsitatea:** Dibertsitate espezifikoaren parametroa da. Biodibertsitatea adierazteko indize edo adierazle desberdin batzuk erabiltzen

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Ekosistemak aldatzen dira, ez dira egitura estatikoak izaten. Honetaz gain, berauen egitura eta antolamendu-maila mantendu eta areagotu dezakete, bermoldatuz, eta edozein aldaketa motari erantzuten diotelarik. Horretarako energia eta materia fluxu jarrai bat erabiltzen dute. Garapen-bide honen bukaera gehienezko egonkortasuneko egoera teoriko bat da: **Klimax egoera**. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Klimak egoerako ekosistema batean, Biomasa ez da handitzen eta Biozenosia egonkor mantentzen da ingurugiroko baldintzekiko. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Ekosistema guztieek, berez, klimax egoerarantz jotzen dute. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Ekosistema guztiek Klimax egoerarantz egiten duten bidea, **segida ekologikoa** deitzen da.
 * <span style="color: #0857f0; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 120%;">6.- Ekosistema baten bilakaera, denboran zehar. **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Segidak Primarioak edo Sekundarioak izan daitezke. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Segida Primarioak: Lurralde birjinetan sortzen direnak. Ez dago oraindik inongo komunitaterik. Dunak, laba bolkanikoak, alubioiak ... izaten dira. Lehenengo bizidunak likenak eta goroldioak izaten dira; hauek lurzoru sorrerari ekiten diote. Beranduago, bakterioak eta onddoak iristen dira eta estratu belarkaria. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Segida Sekundarioak: Erregresio bat pairatu duten ekosistemetan gertatzen direnak. Ekosistema horiek klimax egoerantz zihoan bidea moztu dute, baina oraindik lurzuroa eta landaretzaren parte bat mantentzen dituzte. Denbora mugatu bat pasa ondoren, ekosistema hauek klimaxerantz berriro abiatuko dira.
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">6.1- Segida ekologikoak. Motak: **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> Ekosistema bat garatuz doan neurrian, aldaketa eta joera orokor hauek ikus ditzakegu: <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">//a) Biomasa areagotuz doa//: Hasierako fasetik ( ez daude baliabide-mugarik) bukaerako fasera (baliabideak, orain eskasiak izaten dira) Ekosistemaren biomasa handituz doa. Dena den Biomasaren ekoizpena gero eta mugatuagoa da, Arnasketak mugatzen baitu. Bukaerako etapetan, Ekoizpena eta Arnasketa oso antzekoak izaten dira, Ek-Ar hau da Ekoizpen Grabia ,balio positibo baino oso txikia izaten delarik. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Hasiera batean, energia eta baliabide gehiengoa Hazkunderako erabiltzen da baina bukaerako etapetan, energia eta baliabideak Ekosistemaren konplexutasuna mantentzen gastatzen da (Egitura mantzentzen) eta oso hazkunde txikia (Ekoizpen Garbia oso txikia).
 * <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">6.2- Segida ekologikoen joerak (joera naturalak): **

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">//b) Produktibitatea murriztuz doa//: Ekoizpen/ Biomasa erlazioa murizten delako, arestian esan dugunaren ondorio bezala.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">//c) Biodibertsitatea handituz doa//: Espezie kopurua eta Espezie-dibertsitatea areagotzen dira. Hasierako etapetan espezie nagusiek, nagusi izateari uzten diote eta beste espezie batzuk agertzen dira. Orokorrean, r-estrategiako espeziak ordezkatuak dira eta k-estrategiako espeziak nagusitzen dira. Espezieak ordezkatuz doaz; hasiera bateko especie gehiengoa **r-estrategak** dira, baina eboluzioantuz doan neurrian **K-estrategak** agertzen dira.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">//d) Txoko ekologiko kopurua handitzen da:// Ekosistemaren egitura-konplexutasuna areagotzen da.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">//e) Ekosistemaren egonkortasuna handitzen da//: Espezie artean oso elkarekintza sendoak sortzen dira; ibilbide eta materiak egiten dituen zirkuitoak ere aunitz izaten dira egonkortasuna berindartuz.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">//f) Ekosistematik isuritzen den energia-fluxua murrizten da//: hau da azkeneko ondorioa. Urrats gehiago daude eta ondorioz, ihesak eta energia-galerak handiagoak izaten dira. <span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Arnasketa eta Ekoizpen Primarioa orokorrak orekatuz doaz.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;"> **Surtsey** irla (Islandia). **Ekosistema jaioberria**........ **Ekosistema heldua**, klimax egoeran..... Ekosistema artifitzialak: **Agrobiosistema**k.

<span style="font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 110%;">Aurkibidera