Metabolismoa(II)


 * Metabolismoa (II). Prozesu anabolikoak. **

Prozesu anabolikoak, prozesu ereduktoreak dira, endotermikoak, beraz, ondoko iturri edo ekarpenak behar dugu: a) Carbono iturri bat (gehiengoetan, CO 2 atmosferikoa, edo jatorri organikokoa, beste bizidunen biomasarena) b) elektroi iturri bat, hau da ahalmen erreduktorea (honetarako, NADH edo/eta FADH 2 ko molekulak lortu behar dugu) c) eta energia iturri bat (gehiengoetan, jatorri katabolikokoaren ATP). Iturri hauen arabera, anabolismo mota desberdinak bereizten dira:
 * 1.- Anabolismo motaren araberako biziduneen sailkapena: **
 * **Anabolismo mota** || **Biomasa berria sortzeko C iturria** || **Energia iturria** **(ahalmen erreduktorea lortzeko).** ||
 * ** Fotolitotrofoak ** || C iturria molekula inorganikoetatik hartzen dute (gehiengoetan CO2) || Argi-energia **(ahalmen erreduktorea lortzeko).** ||
 * ** Kimiolitotrofoak ** || C iturria molekula inorganikoetatik hartzen dute (gehiengoetan CO2) || Energia kimikoa, prozesu oxidatiboetan askatzen dena. ||
 * ** Fotoorganotrofoak ** || C iturria molekula organikoetatik (beste biziduneen biomasatik) || Argi -energia **(ahalmen erreduktorea lortzeko).** ||
 * ** Kimioorganotrofoak ** || C iturria molekula organikoetatik (beste biziduneen biomasatik) || Energia kimikoa, prozesu oxidatiboetan askatzen dena . ||


 * 2.- Prozesu anabolikorik garrantzitsuenak: Kimiosintesi eta Fotosintesia, ikuspegi orokorra: **
 * Kimiosintesia, zenbait adibide**:

Goiko irudietan ** solfatarak, ** bolkanismo arineko gertaerak, igorketa gaseosoak eragiten dituztenak, ** SH 2 ** eta ur lurrinaz osatuta. Solfatarek igortzen duten ** SH ** 2 -aren oxidaziotik ** Sufre solido kristalinoa ** sortzen da, gainazalean ikusten den geruza horia eratuz.
 * [[image:solfat1.jpg width="461" height="306"]] || [[image:solfat2.jpg width="464" height="305"]] ||
 * Sulfobakterioek** prozesu oxidatibo hau burutzen dute.

Fase honen helburua, NADH molekula erreduzituak lortzea da, gero, Calvin-en zikloan, C-a erreduzitzeko. Kloroplastoen granetan, ** quantosometan ** burutzen da. NAD + molekuletara pasako diren elektroiak ur molekula batetik datoz eta entalpia areagotzea argi-energiaren bitartez lortzen da. Argi-fasea I.  Argi-fasea II. Azalduta.   Argi-fasea III. Videoa. Argi-fasea: **Fotosistema I** eta **Fotosistema II** aren arteko elkarekintzak. **//Elektroi isuria//**. || . Eremu tilakoidaletik estromara, protoi isuri bat eratzen da, gradiente elektrokimikoaren alde; protoi isuri honek ATParen sintesia eragiten du (ADP eta P-tik) ** ATP sintasa **ren konplexuan (cF 0 F 1 ), ** errotazio-katalisis ** prozesu baten bidez.
 * 3.- Fotosintesia. Argi -fasea: **
 * Pigmentu fotosintetikoen argi-xurgapena [[image:pigment.gif width="472" height="365"]] || [[image:alaitznatura/fase_luminosa_las_dos.gif width="514" height="390"]]
 * Argi-fasea eta Fotofosforilazioaren hipotesis kimiosmotikoa ** (Peter Mitchell):

Estroman burutzen da; fase honetan, ** CO 2 **-aren karbonoa, molekula organikoetan txertxatzen da (karboxilazioa) eta biomasa berria sortzen da (gluzidoak, lipidoak, aminoazidoak..). Beharrezko energia ** ATP **-tik lortzen da eta erreduktorea ** NADH ** izaten da (Argi-fasekoa). Beheko irudi animatuan ikusten diren urratsak ezagutu behar duzu,** RubisCo ** entzimaren jokabidea barne. Calvin-en zikloa, azalpenekin.  Calvin-en zikloa II. RubisCo entzimaren jarduera, Calvin-en zikloan
 * 4.- Fotosintesia: Calvin-en zikloa. **


 * 5.- Fotsintesis prozesuan parte hartzen duten aldagai edo eragileak: **
 * ** Argi-intentsitatea ** || [[image:alaitznatura/luz.jpg align="left"]]Fotosíntesia argi-intentsitatearekiko zuzenki proportzionala da: zenbat eta intentsitate handiago are eta tasa fotosintekiko handiagoa, tasa egonkorreko puntu bat iritsi arte.

Oso intentsitate handiko baldintzetan, pigmentuak eta entzimak desnaturalizatu egiten dira eta tasa fotosintetikoa "amiltzen" da. || ** (airean) ** || Fotosintesian, **CO 2 mugatzailerik garrantzitsuena izaten da** ohiko baldintzetan.
 * ** CO2 aren kontzentrazioa **

Bere kontzentrazioa handitzen denean, fotosintesia ere handitzen da, goi-muga batera iritsi arte (espezie bakoitzaren arabera). ||
 * ** O2 aren kontzentrazioa ** || [[image:alaitznatura/OXGENO~1.JPG align="left"]]Oxigenoaren kontzentrazioa handitzen denean, fotosintesiaren errendimendua murrizten da eta fotoarnasketa indartzen da.

Hau gertatzen da **eRubisCo** entzimak dituen jarduera edo jokabide bikoitzarengatik; baldintzen arabera, karboxilasa edo oxidasa bezala portatzen da, **6.1 ataelan** azaltzen den bezala. ||
 * ** Tenperatura ** || [[image:alaitznatura/temperatura.jpg align="left"]]Argi-fasean, tenperaturak ez du eragin handirik (//gorriaren hutsunea// aparte utzita, 680 nm-tik aurrerantzeko argiarekin argituz gero).

Entzimen jarduera-mailaren grafikoek, orokorrean, jarduera-maila handiago erakusten dute tenperatura handiagotan. Muga izaten da desnaturalizazio tenperaturarena.

Tenperatura handitan, askotan landareen estomak ixten dira deshidratazioari aurre egiteko; ondorioz, aire gutxiago sartzen da eta parenkimaren zelulen arteko airean, CO2 murrizten da eta O2 handitzen da. Honek ekar dezake fotoasnarketaren handitzea. ||
 * ** Ura eta hezetasuna ** || [[image:alaitznatura/estomas.jpg align="left"]]Ohiko baldintzetan ura ez da mugatzailea izaten fotosintesian (salbuespen klimatikoetan izan ezik).

Hezetasunak estomen egoeran islada izaten du, irekitzea eta ixtea eragiten baititu. Ingurumen lehorretan, estomak ixten dira eta gas elkartrukaketa eragozten da. ||
 * 6.- Hacht eta Slack-en zikloa. C4 eta C3 landareak.Fotoarnasketa: **
 * 6.1- RubisCo entzimaren jokabidea bikoitza da**; substratu bera (erribulosa 1,5-bifosfatoa), baina bi jarduera desberdin ditu, ingurugiro-baldintzen arabera:
 * ** Karboxilasa jarduera: jarduera honen bitartez, **CO 2 molekulak erribulosa 1,5-bifosfatoan "sartzen" dira; jarduera honek biomasa berria sortzen du.


 * CO 2 aren presio partzial handiak** (eta oxigeno-presio partzial erlatiboa, txikia) jarduera karboxilasa indartzen du eta jarduera oxidasa murrizten da.
 * O** 2 **aren presio partzial handiak (eta CO** 2 **gutxi) jarduera karboxilasa inhibitzen du.**
 * Tenperatura handietan,** estomak ixten dira (deshidratazioari aurre egiteko)eta orduan, parenkimaren zelulen arteko airean, gero eta CO 2 gutxiago (xurgatzen baita) eta gero eta O 2 gehiago izango dugu; baldintza hauetan, RubisCo aren jarduera karboxilasa inhibitzen da.

|| ** Oxigenasa jarduera **:jarduera honek, erribulosa 1,5-bifosfatoa oxidatzen du; prozesu honetan, oxigeno kontsumitzen da eta CO2 askatzen da, honengatik, **fotoarnasketa** deitzen zaio.

Azido **P-Glikokolikoa** peroxisometan oxidatzen da, eta ** CO2 askatzen ** da.


 * Oxigenoaren presio partzial handiak (eta tenperaturak) jarduera oxidasa indartzen du**, beraz fotoarnasketak garrantzi handiago hartuko du eta Biomasa-ekoizpena murrizten da.

||

.
 * 6.2- C4 eta C3 landareak **: hostoen antolaketa eta desberdintasunak. ** Hatch-Slack **-en zikloa.
 * **C3** landareak (%85, zuhaitzkariak gehiengoetan, lurralde klimatiko epeletan) :

Landare hauen zeluletan, **Parenkima**
 * hesiarra ongi** garatuta dago eta bertan daude landarearen kloroplasto gehiengoa.



Zona tropikaletan, eta CO 2 aren presio partzial txikiko baldintzetan, **fotoarnasketa erraztuta** dago eta Calvin-en zikloaren eraginkortasuna murrizten da **(jarduera karboxilasa<>oxidasa**) CO2 atmosferikoaren presio partzial txikiko baldintzetan. Hau lortzen da Hatch-Slack-en zikloari esker. (eskubiko irudian) || ** Hatch-Slack **-en zikloaren irudikapena. || Goiko eta beheko irudietan, gelan erabili ditugun irudiak ikusten dira. **C3** eta **C4** landareen hostoen arkitekturaren alderaketa, goiko irudian, eta behekoan, **Hatch eta Slack**-en zikoaren irudikapena. Aurkibidera itzuli nahi dut.
 * tunika baskularraren **zeluletan daude eta zelula hauetan,
 * Zorroa **ren zeluletan (**celulas de la vaina**) Calvin-en